Czy w ciąży można biegać?

2019-04-18
Do końca majówki rabat do 25% na wybrane produkty ALE

To jedno z wielu pytań, które w swoim gabinecie słyszy lekarz w trakcie wizyty przyszłej mamy. Szczególnie często zadają je panie, które nie wyobrażają sobie życia bez joggingu (mowa tu zarówno o amatorkach, jak i zawodowych sportsmenkach). Nikogo nie zdziwi fakt, że znacznie częściej od profesjonalisty, odpowiedzi udziela dr Google. Udziela ich też znacznie więcej, a wśród nich można natknąć się na sprzeczne tezy i opinie. Wniosek taki, iż należy umieć korzystać z wyników wyszukiwania i, z pomocą określonych zasad, wyłonić prawdę. Nie wiesz jak? Pomożemy.

Ciąża, a bieganie

Powszechnie wiadomo, że żadna siła na świecie nie może równać się z kobiecą intuicją. Ta, co potwierdzili naukowcy, podpowiada paniom, by w stanie błogosławionym ograniczyć wysiłek i zmniejszyć intensywność aktywności fizycznej(1,2). Czy fakt ten potwierdza nieomylność szóstego zmysłu, czy jest też „wyjątkiem potwierdzającym regułę”? Przekonajmy się.

Jednym z podstawowych badań, na które ginekolog-położnik kieruje przyszłą mamę w czasie pierwszej wizyty jest oznaczenie stężenia glukozy we krwi. To tani i skuteczny sposób na ocenę zdrowia pacjentki. Czy choruje na nierozpoznaną wcześniej cukrzycę? Czy poziom cukru na czczo jest zbyt wysoki? W większości przypadków kolejnym etapem kontroli gospodarki węglowodanowej jest doustny test obciążenia glukozą (OGTT) przeprowadzany w 24-28 tygodniu ciąży(3). Pozwala na wykrycie tzw. cukrzycy ciążowej, która zwiększa prawdopodobieństwo nieprawidłowego przebiegu ciąży, porodu oraz zaburzeń elektrolitowych, czy zaburzeń oddychania u noworodka. Nawet cukrzyca ciążowa o łagodnym przebiegu może nieść ze sobą ryzyko powikłań, zarówno dla ciężarnej, jak i płodu. Czy bieganie w ciąży zmniejsza prawdopodobieństwa wystąpienia tej jednostki chorobowej? Trudno powiedzieć. Zgadzam się - po długim wstępie taka odpowiedź musi być rozczarowująca, nie jest jednak wyssana z palca. Problem został podjęty niezależnie przez różne grupy naukowców, a ci uzyskali sprzeczne wyniki - w 1997 potwierdzono, że aktywność fizyczna zmniejsza ryzyko wystąpienia cukrzycy ciążowej(4), natomiast wyniki kolejnych badań nie pozwoliły na postawienie jasnej odpowiedzi i uznano, że konieczne są kolejne badania(5,6). Ćwiczyć więc, czy nie?

Okazuje się, że stężenie glukozy w teście OGTT jest niższe u kobiet trenujących(7,8), co potwierdza korzystny wpływ wysiłku na gospodarkę węglowodanową. Benefity płynące z aktywności zanotują także panie, u których już zdiagnozowano cukrzycę ciążową. W porównaniu z ciężarnymi prowadzącymi siedzący tryb życia będą lepiej kontrolować stężenie glukozy i z dużym prawdopodobieństwem mogą uniknąć leczenia insuliną(9,10).

Wśród powikłań cukrzycy ciążowej wymienia się dużą masę płodu, która zwiększa ryzyko komplikacji przy porodzie oraz konieczności porodu zabiegowego. Dowiedziono, że stan taki występuje rzadziej u przyszłych matek, które w terapii cukrzycy ciążowej uwzględniły wysiłek fizyczny(11,12).

Do stanów zagrożenia życia matki i płodu należą także sytuacje kliniczne związane z nieprawidłowym ciśnieniem tętniczym ciężarnej. Obserwacje naukowców potwierdziły, że aktywność fizyczna przed ciążą i w jej trakcie zmniejsza ryzyko powikłań nadciśnienia(13). Należy jednak pamiętać o drugiej stronie medalu - zdaniem duńskich naukowców ćwiczenia trwające więcej, niż 4,5 godziny tygodniowo zwiększają ryzyko wystąpienia stanu przedrzucawkowego(14), który można zdefiniować jako podwyższone ciśnienie tętnicze z towarzyszącymi objawami ze strony innych narządów. Co ciekawe, Amerykańskie Kolegium Położników i Ginekologów, o którym mowa w dalszej części artykułu, nie odnosi się do tego problemu.

Wśród korzystnych efektów ćwiczeń w czasie ciąży wymienia się także krótszy czas porodu(15), mniejsze prawdopodobieństwo konieczności wykonania cesarskiego cięcia(16) oraz lepszą kontrolę masy ciała w trakcie i po zakończeniu ciąży(17). W związku z tym ostatnim poprawi się również komfort życia - balast w postaci płodu stanowi nie lada obciążenie dla kręgosłupa, co objawiać się może dolegliwościami bólowymi. Dodatkowe warstwy tłuszczyku (które zazwyczaj są i wcale nie ułatwiają mu (kręgosłupowi) wykonywania trudnej pracy, jako głównej podpory ludzkiego ciała. Jogging w ciąży (bądź też inna forma aktywności) pomoże także regularnie wzmacniać mięśnie stabilizujące sylwetkę. Gdyby tego było mało, pilnowanie, by wskazówka na łazienkowej wadze nie przesuwała się za daleko w prawo zmniejszy ryzyko pojawienia się rozstępów.

Amerykańskie Kolegium Położników i Ginekologów wydało w 2002 roku (zaktualizowane 7 lat później) zalecenia dotyczące wysiłku fizycznego w ciąży. Zachęcają oni każdą ciężarną do podejmowania ćwiczeń, a w przypadku kobiet, które ćwiczyły wcześniej do utrzymania aktywności. Zdaniem Kolegium ćwiczenia powinny być wykonywane przez co najmniej 30 minut w każdy, lub przez większości dni w tygodniu. Należy jednak unikać aktywności wymagających leżenia na wznak, długiego stania, sportów kontaktowych zwiększających ryzyko urazu, nurkowania, a także trenowania na wysokościach przekraczających 1600 metrów. Jako, że jogging w czasie ciąży uprawiany w górzystych terenach niesie ze sobą możliwość przypadkowego i nieporządnego spotkania stopy z korzeniem, a tym samym brzucha i twarzy z ziemią, warto zastanowić się nad alternatywą. Bieżnia w czasie ciąży może być odpowiedzią dla amatorek szybkiego przebierania nogami, które chciałyby utrzymać dawny styl życia w kontrolowanych warunkach.

Wnioski nasuwają się same: w ciąży nie tylko można, ale powinno się ćwiczyć. Przed podjęciem aktywności fizycznej należy jednak skonsultować się z lekarzem prowadzącym ciąży. Jeżeli zdaniem specjalisty nie istnieją przeciwwskazania do wysiłku, pozostaje tylko brać się do roboty.



Ambasador i Ekspert ALE Karol Gołębiewski

Autor: Karol Gołębiewski absolwent kierunku lekarskiego (Uniwersytet Medyczny w Łodzi), który w świecie pełnym informacji o zdrowym stylu życia i żywieniu, próbuje znaleźć te, których wartość została potwierdzona naukowo.

© Active Life Energy.


Bibliografia:

  1. Sports and leisure time physical activity during pregnancy in nulliparous women.
    Hegaard HK, Damm P, Hedegaard M, Henriksen TB, Ottesen B, Dykes AK, Kjaergaard H
    Matern Child Health J. 2011 Aug; 15(6):806-13.
  2. Changes in leisure time physical activity during pregnancy compared to the prior year.
    Amezcua-Prieto C, Olmedo-Requena R, Jímenez-Mejías E, Hurtado-Sánchez F, Mozas-Moreno J, Lardelli-Claret P, Jiménez-Moleón JJ
    Matern Child Health J. 2013 May; 17(4):632-8.
  3. https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.13.2.2.
  4. Physical activity, obesity, and diabetes in pregnancy.
    Dye TD, Knox KL, Artal R, Aubry RH, Wojtowycz MA
    Am J Epidemiol. 1997 Dec 1; 146(11):961-5.
  5. Physical activity during pregnancy and the risk of gestational diabetes mellitus: a systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials.
    Yin YN, Li XL, Tao TJ, Luo BR, Liao SJ
    Br J Sports Med. 2014 Feb; 48(4):290-5.
  6. Exercise for pregnant women for preventing gestational diabetes mellitus.
    Han S, Middleton P, Crowther CA
    Cochrane Database Syst Rev. 2012 Jul 11; (7):CD009021.
  7. Exercise during pregnancy improves maternal glucose screen at 24-28 weeks: a randomised controlled trial.
    Barakat R, Cordero Y, Coteron J, Luaces M, Montejo R
    Br J Sports Med. 2012 Jul; 46(9):656-61.
  8. Physical activity during pregnancy and risk of hyperglycemia.
    Deierlein AL, Siega-Riz AM, Evenson KR
    J Womens Health (Larchmt). 2012 Jul; 21(7):769-75.
  9. The important role of physical activity in the prevention and management of gestational diabetes mellitus.
    Ruchat SM, Mottola MF
    Diabetes Metab Res Rev. 2013 Jul; 29(5):334-46.
  10. Resistance exercise and glycemic control in women with gestational diabetes mellitus.
    de Barros MC, Lopes MA, Francisco RP, Sapienza AD, Zugaib M
    Am J Obstet Gynecol. 2010 Dec; 203(6):556.e1-6.
  11. Physical exercise during pregnancy and fetal growth measures: a study within the Danish National Birth Cohort.
    Juhl M, Olsen J, Andersen PK, Nøhr EA, Andersen AM
    Am J Obstet Gynecol. 2010 Jan; 202(1):63.e1-8.
  12. The effect of maternal exercise during pregnancy on abnormal fetal growth.
    Tomić V, Sporiš G, Tomić J, Milanović Z, Zigmundovac-Klaić D, Pantelić S
    Croat Med J. 2013 Aug; 54(4):362-8.
  13. Physical activity and hypertensive complications during pregnancy: findings from 2004 to 2006 North Carolina Pregnancy Risk Assessment Monitoring System.
    Martin CL, Brunner Huber LR
    Birth. 2010 Sep; 37(3):202-10
  14. Does leisure time physical activity in early pregnancy protect against pre-eclampsia? Prospective cohort in Danish women.
    Østerdal ML, Strøm M, Klemmensen AK, Knudsen VK, Juhl M, Halldorsson TI, Nybo Andersen AM, Magnus P, Olsen SF
    BJOG. 2009 Jan; 116(1):98-107
  15. Association between aerobic fitness in late pregnancy and duration of labor in nulliparous women.
    Kardel KR, Johansen B, Voldner N, Iversen PO, Henriksen T
    Acta Obstet Gynecol Scand. 2009; 88(8):948-52.
  16. Exercise during pregnancy reduces the rate of cesarean and instrumental deliveries: results of a randomized controlled trial.
    Barakat R, Pelaez M, Lopez C, Montejo R, Coteron J
    J Matern Fetal Neonatal Med. 2012 Nov; 25(11):2372-6.
  17. Exercise in pregnant women and birth weight: a randomized controlled trial.
    Haakstad LA, Bø K
    BMC Pregnancy Childbirth. 2011 Sep 30; 11():66.
Pokaż więcej wpisów z Kwiecień 2019
W związku z przepisami Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. (RODO) informujemy, że korzystając z tej witryny zgadzasz się na zapisywanie i przechowywanie plików cookie oraz przetwarzanie danych osobowych. Szczegółowe informacje o zakresie oraz rodzaju przetwarzanych danych znaleźć można w naszej polityce prywatności. W przypadku niewyrażania na to zgody, prosimy o zamknięcie tej strony. Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Wyrażam zgodę (Zamknij)
pixel